Sluiten

FAQ

Vragen over auteursrecht


Wat is auteursrecht?

Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld. Dit staat in artikel 1 van de Auteurswet van 1912.
Hiermee wordt bedoeld dat alleen de kunstenaar de door hem gemaakte kunstwerken mag publiceren en reproduceren. Anderen moeten toestemming vragen aan de kunstenaar als ze zijn werk willen gebruiken.


^ terug

Hoe krijg ik auteursrecht?
In Nederland is het ontstaan van het auteursrecht aan geen enkele formaliteit gebonden. U hoeft niets aan te vragen, te deponeren of te registreren en het kost niets. Auteursrecht krijgt men automatisch als men iets maakt op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst. Wel is vereist dat het werk een eigen oorspronkelijk karakter en het persoonlijk stempel van de maker draagt. De maker moet keuzes hebben gemaakt bij het maken van het werk.
Verder is vereist dat het werk in een zintuiglijk waarneembare vorm is gegoten. Een idee dat niet nader uitgewerkt is, wordt dus niet door het auteursrecht beschermd.
^ terug

Hoe lang heb ik auteursrecht?
Het auteursrecht is tijdelijk. De hoofdregel is dat het auteursrecht zeventig jaar na de dood van de kunstenaar vervalt. In het geval dat de maker een rechtspersoon is, geldt echter de termijn van zeventig jaar na eerste openbaarmaking van het werk.
^ terug

Wat gebeurt er met mijn auteursrecht na mijn dood?
Wanneer een kunstenaar overlijdt, gaat zijn auteursrecht automatisch over op zijn wettelijke erfgenamen. Dit is alleen anders als de kunstenaar in zijn testament een ander aanwijst als legataris. Na de dood van de kunstenaar blijft zijn auteursrecht zeventig jaar bestaan.
^ terug

Heb ik ook auteursrecht op een werk dat ik in dienstverband of in opdracht heb gemaakt?
Het auteursrecht op een werk komt toe aan de maker. Een belangrijke uitzondering hierop is dat als het werk in dienstverband is gemaakt, het auteursrecht bij de werkgever ligt. Hier wordt alleen van afgeweken als hierover andere afspraken zijn gemaakt in bijvoorbeeld een arbeidsovereenkomst.
Het auteursrecht op een werk dat in opdracht is gemaakt, komt wel toe aan de maker. Het is daarbij wel van belang dat de naam van de maker bij de eerste openbaarmaking op een of andere manier wordt vermeld. Zijn naam hoeft niet per se op het werk of op de exemplaren waarop het werk is afgebeeld vermeld te staan, maar kan ook genoemd worden in een toespraak of een begeleidend communiqué. Een pseudoniem of initialen zijn al voldoende.
^ terug

Wanneer wordt er inbreuk gemaakt op mijn auteursrecht?
In principe vormt elke verveelvoudiging en elke openbaarmaking van uw werk zonder dat Pictoright of u daarvoor toestemming heeft verleend, een inbreuk op het auteursrecht van de maker.
Met verveelvoudigen wordt zowel het letterlijk kopiëren of namaken van een werk als het bewerken ervan bedoeld. Voor het vertalen van een boek of het maken van een fotocollage is dus ook toestemming vereist.
Bij openbaar maken gaat het om het ter beschikking stellen van een werk aan het publiek. Hieronder valt onder meer het uitgeven van een boek, het uitvoeren van een opera, het vertonen van een film en het tentoonstellen van werken van beeldende kunst.
^ terug

Wanneer mag zonder mijn toestemming gebruik worden gemaakt van mijn werk?

In sommige gevallen mag je wel beeld publiceren zonder toestemming van de maker. Op basis van het citaatrecht mag een gebruiker van kunst een kunstwerk ‘citeren’, dat wil zeggen in zijn geheel overnemen in de vorm van een afbeelding. Dit moet echter wel gebeuren in de context van een aankondiging, beoordeling, polemiek, wetenschappelijke verhandeling of soortgelijke artikelen.

Een andere uitzondering vormt kunst in de openbare ruimte. Afbeeldingen van kunstwerken of gebouwen die permanent op openbare plaatsten te zien zijn, mogen vaak zonder toestemming van de maker openbaar worden gemaakt of verveelvoudigd. Belangrijk is wel dat het werk wordt afgebeeld zoals het in zijn omgeving te zien is.

Lees hierover meer onder Auteursrecht.


^ terug

Welke rechten heeft de eigenaar van een werk dat ik heb gemaakt?
Ook de eigenaar van een auteursrechtelijk beschermd werk moet toestemming vragen voor reproductie of publicatie van dat werk. Alleen als de eigenaar het werk wil tentoonstellen of het ter verkoop wil afbeelden in een catalogus hoeft hij geen toestemming te vragen aan de maker.
^ terug

Wat is een licentie?
Op grond van het auteursrecht heeft alleen de maker het recht uw werken te publiceren en te reproduceren. De maker is dan ook de enige die hiervoor aan derden toestemming – licentie – kan verlenen. Een licentie kan mondeling of schriftelijk zijn, in sommige gevallen zelfs stilzwijgend. Belangrijk is echter dat expliciet wordt vermeld voor wélk gebruik toestemming word gegeven. Schriftelijke vastlegging voorkomt daarbij misverstanden. Een licentie verlenen gebeurt veelal tegen een ‘redelijke vergoeding’. Als u zich voor uw primaire rechten aansluit bij Pictoright, geeft u Pictoright de opdracht om licenties te verlenen aan gebruikers van uw werk. Pictoright incasseert daarvoor ook de vergoeding, die aan u wordt uitbetaald.
^ terug

Wat is copyright?
Ook het woord copyright wordt vaak gebruikt om het auteursrecht mee aan te duiden. Dit is het Engelse woord voor auteursrecht en daarmee ook een juridische term. Auteursrecht en copyright betekenen exact hetzelfde.
^ terug