Vragen over het gebruik van andermans werk

• Hoe regel ik, bijvoorbeeld als uitgever, de rechten voor gebruik van visueel werk en wat kost het?
• Wanneer mag ik gebruik maken van werk zonder toestemming?
• Hoe krijg ik toestemming/een licentie?
• Wie is verantwoordelijk voor het vragen van toestemming en voor het betalen van een vergoeding?
• Hoe ziet een juiste copyrightvermelding eruit?
• Als eigenaar mag ik toch doen wat ik wil met een kunstwerk?
• Mag ik wijzigingen aanbrengen in een werk of er teksten overheen plaatsen?

Hoe regel ik, bijvoorbeeld als uitgever, de rechten voor gebruik van visueel werk en wat kost het?
Voor gebruik van beeld is toestemming van de maker nodig. Pictoright stelt gebruikers van beelden in de gelegenheid om dit vooraf goed te regelen. Namens ruim 50.000 beeldmakers uit binnen- en buitenland verlenen wij deze toestemming. Dit gaat meestal gepaard met een financiële vergoeding. Toestemming vraagt u aan met het formulier Aanvraag voor toestemming. Wat het kost om beelden te gebruiken vindt u in onze tarievenlijst.

Aanvraag toestemming

Tarievenlijsten voor:

Boeken

Kaarten

Posters

Dag- & weekbladen en tijdschriften

Internet (culturele en educatieve instellingen)

Internet (overige organisaties)

^ terug

Wanneer mag ik gebruik maken van werk zonder toestemming?
In beginsel verbiedt de Auteurswet het publiceren en reproduceren van een kunstwerk zonder toestemming van de maker. De wet maakt op deze regel echter enkele uitzonderingen. Het gaat hier om het citaatrecht en kunst aan de openbare weg. Volgens het citaatrecht mag een gebruiker van kunst een kunstwerk ‘citeren’, dat wil zeggen in zijn geheel overnemen in de vorm van een afbeelding. Dit moet echter wel gebeuren in de context van een aankondiging, beoordeling, polemiek, wetenschappelijke verhandeling of soortgelijke artikelen. Daarnaast moet het aantal en de grootte van de afbeeldingen ondergeschikt zijn aan de tekst waarin geciteerd wordt. De afbeeldingen mogen niet in overwegende mate de functie van versiering hebben. Tevens moet ten allen tijde de naam van de maker van het werk worden vermeld.
Ook werken die blijvend aan de openbare weg zijn geplaatst, zoals monumentale kunst en gebouwen, mogen afgebeeld worden zonder toestemming – mits ze niet de hoofdvoorstelling van de afbeelding vormen. Een in een park gemaakte foto, waarop een recreërende familie is afgebeeld waarop tevens toevallig een kunstwerk voorkomt, mag dan ook vrijelijk worden gepubliceerd. Voor de publicatie van een foto van een kunstwerk waarop tevens toevallig een recreërende familie is te zien, moet wel toestemming worden gevraagd. Dit geldt ook voor een portret van een persoon, waarop nadrukkelijk en ter verfraaiing van het portret een kunstwerk is afgebeeld.
^ terug

Hoe krijg ik toestemming/een licentie?
De maker van een kunstwerk of een beeld is de enige die toestemming voor publicatie kan verlenen aan derden. Door aansluiting bij Pictoright geeft een beeldmaker Pictoright de opdracht om gebruikers licenties te verlenen voor gebruik van zijn werk. De opdracht is exclusief, dat wil zeggen dat de kunstenaar zelf niet meer bevoegd is om toestemming te verlenen voor het gebruik van zijn werk.
Voor het verkrijgen van toestemming voor het gebruik van werk van bij Pictoright aangesloten kunstenaars en beeldmakers kunt u gebruik maken van het formulier Toestemmingsaanvraag. Voor werk van anderen zult u rechtstreeks contact moeten opnemen met de makers.
^ terug

Wie is verantwoordelijk voor het vragen van toestemming en voor het betalen van een vergoeding?
Degene die het werk reproduceert en openbaar maakt is verantwoordelijk. Dat is bijna altijd de uitgever van het medium waarin het werk is gepubliceerd. Zelfs wanneer de uitgever met een derde een overeenkomst heeft dat een werk door die derde rechtenvrij wordt aangeleverd, blijft hij zelf verantwoordelijk. Deze verantwoordelijkheid kan niet worden doorgeschoven naar een drukker, een kunstenaar of andere partij (bijv. een museum of een opdrachtgever). In geval van advertenties in een tijdschrift is zowel de uitgever als de reclamemaker aansprakelijk. De uitgever kan vervolgens wel de reclamemaker aanspreken.
^ terug

Hoe ziet een juiste copyrightvermelding eruit?
Onder of bij het afgebeelde werk moet steeds een duidelijke en volledige copyrightvermelding worden geplaatst. De juiste copyrightvermelding luidt als volgt:
© naam kunstenaar, originele titel werk, (eventueel gevolgd door vertaling van titel), jaar creatie, c/o Pictoright Amsterdam 20XX (jaar van publicatie)

Indien meer werken van verschillende kunstenaars in één publicatie worden afgebeeld, kan worden volstaan met opname van de volgende tekst in het colofon of de aftiteling:
Van werken van beeldende kunstenaars aangesloten bij een CISAC-organisatie is het
auteursrecht geregeld met Pictoright te Amsterdam. © c/o Pictoright Amsterdam 20XX (jaar van publicatie)

Daarnaast is de gebruiker verplicht om op een passende plaats de titel van het gereproduceerde werk en de naam van de auteur van het werk te vermelden.

N.B.:Sommige makers hebben een afwijkende copyrightvermelding. Bekijk hiervoor de lijst Bijzondere Voorwaarden.
^ terug

Als eigenaar mag ik toch doen wat ik wil met een kunstwerk?
Ook de eigenaar van een auteursrechtelijk beschermd werk moet toestemming vragen voor reproductie of publicatie van dat werk. Alleen als de eigenaar het werk wil tentoonstellen of het ter verkoop wil afbeelden in een catalogus, is op grond van de Auteurswet hiervoor geen toestemming vereist.
^ terug

Mag ik wijzigingen aanbrengen in een werk of er teksten overheen plaatsen?
Nee, een maker van een werk kan zich op grond van zijn persoonlijkheidsrechten verzetten tegen de wijziging, misvorming, verminking of andere aantasting van zijn werk.
^ terug